ధరణి పోర్టల్ తెలంగాణ: భూ భారతిగా మార్పు – పూర్తి వివరాలు

మీ భూమి రికార్డు ధరణిలో కనిపించడం లేదా? లేదా పేరు, సర్వే నంబర్, విస్తీర్ణంలో తప్పు ఉందా? ఇలాంటి సమస్యతో తహసీల్దార్ కార్యాలయం చుట్టూ తిరిగిన అనుభవం చాలామందికి ఉంది. 2025 ఏప్రిల్ నుంచి తెలంగాణలో ధరణి పోర్టల్ స్థానంలో భూ భారతి వ్యవస్థ అమలవుతోంది కొత్త చట్టం,

కొత్త ప్రక్రియ, కొత్త నిబంధనలు. ఈ వ్యాసంలో ధరణి నుంచి భూ భారతికి ఏమి మారింది, మీ పెండింగ్ సమస్యను ఎలా పరిష్కరించుకోవాలి, ఎక్కడ దరఖాస్తు పెట్టాలి అనేవి దశల వారీగా చూద్దాం.

ధరణి పోర్టల్ ఎందుకు విమర్శల పాలైంది?

2020లో భూ రికార్డుల డిజిటలైజేషన్ కోసం ప్రారంభించిన ధరణి, రిజిస్ట్రేషన్, మ్యుటేషన్ (యజమాని పేరు మార్పు), పట్టాదారు పాస్ పుస్తకాల జారీ వంటి సేవలను ఒకే వేదికపైకి తెచ్చింది. కానీ ఆచరణలో మూడు పెద్ద సమస్యలు తలెత్తాయి.

మొదటిది రికార్డులో తప్పు ఉన్నా పోర్టల్ దాన్ని సరిదిద్దే ఏర్పాటు లేకపోవడం. రెండోది వారసత్వ మ్యుటేషన్‌లో అన్ని వారసుల జాయింట్ స్టేట్‌మెంట్ తప్పనిసరి చేయడం,

దాంతో కుటుంబ వివాదాలున్న చోట ప్రక్రియ నిలిచిపోవడం. మూడోది సాంకేతిక లోపాలను ఆసరాగా చేసుకుని కొన్ని చోట్ల అక్రమ లావాదేవీలు జరగడం, ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్‌లో అవకతవకలు వెలుగులోకి రావడం.

ఈ నేపథ్యంలోనే ధరణి స్థానంలో భూ భారతి (Record of Rights in Land Act, 2025) వచ్చింది. 2025 ఏప్రిల్ 14 నుంచి కొత్త చట్టం అమల్లోకి వచ్చింది.

You may also like to read these posts :👇

Revenue Maps & Cadastral Maps Online: State-wise Village Map Links 

How to Check Land Owner Name & Property Details in Telangana 

తెలంగాణ భూమి రికార్డులు: సర్వే నంబర్‌తో భూమి వివరాలు తెలుసుకోవడం ఎలా 

Telangana Revenue Department: Services, Officer Hierarchy & Contacts

ధరణి నుంచి భూ భారతికి: ఏమి మారింది?

తప్పులు సరిదిద్దే అధికారం ఇప్పుడు రెవెన్యూ అధికారులకు

ధరణిలో రికార్డు తప్పు అయితే పరిష్కారం కోసం సివిల్ కోర్టు తలుపు తట్టడం తప్ప మార్గం లేదు అది సంవత్సరాలుగా సాగుతుంది. భూ భారతిలో మాండల్ రెవెన్యూ ఆఫీసర్ (MRO) లేదా రెవెన్యూ డివిజనల్ ఆఫీసర్ (RDO)కు దరఖాస్తు ఇచ్చి, పరిపాలనా స్థాయిలోనే సరిదిద్దుకోవచ్చు.

వారసత్వ మ్యుటేషన్‌లో మారిన నియమం

ఇది చాలామందికి ఉపశమనం కలిగించే మార్పు. ఇప్పుడు ఒక్క వారసుడు దరఖాస్తు పెట్టుకోవచ్చు. కానీ తహసీల్దారు అన్ని వారసులకు నోటీసులు పంపి, విచారణ జరిపి, ప్రతి ఒక్కరి వాటాను పరిశీలించిన తర్వాతే ఆదేశాలు ఇస్తారు. అంటే ఒకరి పేరుమీద ఏకపక్షంగా మ్యుటేషన్ జరగడానికి ఆస్కారం తగ్గింది.

భూదార్ నంబర్ (Bhu Aadhaar)

ప్రతి భూ శకలానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు నంబర్ ఇవ్వనున్నారు. ఆధార్ నంబర్ లాగా ఇది ఆ భూమికి శాశ్వత గుర్తింపు. ఈ నంబర్‌తో సర్వే నంబర్, హద్దులు, విస్తీర్ణం, యజమాని వివరాలు ఒకే చోట దొరుకుతాయి.

రిజిస్ట్రేషన్‌లో సర్వే మ్యాప్ తప్పనిసరి

ఇప్పుడు రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలో సర్వే మ్యాప్ జత చేయడం తప్పనిసరి. దీర్ఘకాలంలో సరిహద్దు వివాదాలను తగ్గించడమే దీని లక్ష్యం అయితే షార్ట్ టర్మ్‌లో కొత్త లావాదేవీలకు కొంత సమయం పట్టవచ్చు.

మీ భూ సమస్యను భూ భారతిలో ఎలా పరిష్కరించుకోవాలి: దశల వారీ ప్రక్రియ

దశ 1: మీ సమస్య ఏ సెక్షన్ పరిధిలోకి వస్తుందో గుర్తించండి

భూ భారతి చట్టంలో ప్రతి రకమైన సమస్యకు వేర్వేరు సెక్షన్‌లు ఉన్నాయి. సాధారణంగా:

• డాక్యుమెంట్లు ఉన్నా పోర్టల్‌లో భూమి నమోదు కాకపోతే సెక్షన్ 4.6
• ధరణిలో పేరు ఉంది కానీ వివరాల్లో తప్పు ఉంటే సెక్షన్ 4.5

దరఖాస్తు రాసే ముందు మీ సమస్య ఏ జాబితాలో పడుతుందో స్పష్టంగా తెలుసుకోండి. తప్పు సెక్షన్‌లో దరఖాస్తు ఇస్తే కారణం చెప్పకుండా తిరస్కరించే అవకాశం ఉంది.

దశ 2: తహసీల్దార్ లేదా RDO కార్యాలయంలో దరఖాస్తు

మీ మండల పరిధిలోని తహసీల్దార్ కార్యాలయం లేదా RDO కార్యాలయంలో దరఖాస్తు ఇవ్వాలి. ధరణి కాలంలో మీసేవ కేంద్రాల ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకునేవారు; భూ భారతిలోనూ ఆన్‌లైన్,

ఆఫ్‌లైన్ రెండు మార్గాలూ అందుబాటులో ఉన్నాయి. దరఖాస్తు కాపీపై రిసీట్ లేదా అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ తీసుకోవడం మర్చిపోవద్దు ఇదే భవిష్యత్తులో మీ దరఖాస్తు స్థితి తెలుసుకోవడానికి ఆధారం.

దశ 3: క్షేత్రస్థాయి విచారణ

దరఖాస్తు అందిన తర్వాత సంబంధిత రెవెన్యూ అధికారి స్థలానికి వెళ్లి విచారణ జరుపుతారు. పక్కనున్న భూముల యజమానులకు నోటీసులు పంపి, వారి అభ్యంతరాలు ఉన్నాయా అని అడుగుతారు.

ఇక్కడే చాలామంది జారిపోయే చోటు విచారణ రోజున తప్పనిసరిగా మీరు లేదా మీ కుటుంబ సభ్యుడు హాజరుకావాలి. గైర్హాజరైతే అధికారి అందుబాటులో ఉన్న రికార్డుల ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకుంటారు,

అది మీ వ్యతిరేకంగా ఉండొచ్చు. అలాగే సర్వే నంబర్, హద్దుల గురించి పొరుగువారితో ముందే మాట్లాడి, వారి అభ్యంతరం ఏమిటో తెలుసుకోవడం ఉపయోగం.

దశ 4: ఆదేశాలు, మ్యుటేషన్

విచారణలో అన్ని విషయాలు పరిశీలించిన తర్వాత తహసీల్దారు ఆదేశాలు జారీ చేస్తారు. మ్యుటేషన్ పూర్తయిన తర్వాత మీ పేరుమీద పట్టాదారు పాస్ పుస్తకం లేదా భూదార్ కార్డు జారీ అవుతుంది.

పెండింగ్‌లో ఉన్న రెండు పెద్ద సమస్యలు

సాధా బైనామా కేసులు

సాధా బైనామా అంటే సాధారణ అగ్రిమెంట్ ద్వారా భూమి కొనుగోలు రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తికాకుండా నోటి ఒప్పందం లేదా సాధారణ లిఖిత ఒప్పందంతో జరిగిన లావాదేవీ.

2020లో దాదాపు 9 లక్షల దరఖాస్తులు వచ్చాయి. కొనుగోలుదారు, విక్రేత ఇద్దరి నుంచి అఫిడవిట్ తీసుకోవాలన్న నిబంధన వల్ల ప్రక్రియ స్తంభించిపోయింది.

2026లో ఈ నిబంధనను సడలించి, కేవలం కొనుగోలుదారు అఫిడవిట్ మాత్రమే సరిపోతుందని GO 76 జారీ చేశారు. అయినా పాత లావాదేవీల్లో డాక్యుమెంటేషన్ లోపాలు,

క్షేత్రస్థాయిలో అధికారుల అస్థిర అమలు వల్ల ఆలస్యం కొనసాగుతోంది. మీ కేసు పాతదైతే, అగ్రిమెంట్, అప్పటి రశీదులు, సాక్షుల వివరాలు సిద్ధంగా ఉంచుకోండి.

22-A నిషేధిత జాబితా

ధరణి కాలంలో అనేక ప్రైవేట్ భూములు తప్పుగా 22-A నిషేధిత జాబితాలో చేరిపోయాయి. దీనివల్ల ఆ భూములను అమ్మడం, రిజిస్ట్రేషన్ చేయడం, బ్యాంకు రుణం తీసుకోవడం కుదరక ప్రజలు ఇబ్బంది పడ్డారు.

2026 సెప్టెంబరులో ప్రభుత్వం చెల్లుబాటు అయ్యే లేఅవుట్, బిల్డింగ్ అనుమతులు ఉన్న ప్రైవేట్ ఆస్తులను 22-A జాబితా నుంచి తొలగించాలని ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

ఇది సుమారు 1.41 లక్షల ఇళ్లు, ప్లాట్లకు ఉపయోగపడుతుందని అంచనా. జిల్లా స్థాయిలో కలెక్టర్ల నేతృత్వంలో కమిటీలు ఏర్పాటు చేసి, ఒక్కో కేసును పరిశీలించి పరిష్కరిస్తున్నారు.

You may also like to read these posts :👇

Land Documents Checklist Before Buying Land in Telangana 

House Number Search in Telangana: Find Assessment / Property Tax Number 

How to Check Plot Details Online: Plot Number, Survey No. & Status 

How to Check FTL, Buffer Zone & Land Zone in Telangana

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

చివరిగా ఒక మాట

భూ భారతి ప్రక్రియ ఇంకా స్థిరపడుతున్న దశలో ఉంది — అధికారుల అమలులో ప్రాంతాల మధ్య వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయి. అందుకే మీ దరఖాస్తు సంఖ్య, తేదీ, రిసీట్ అన్నీ జాగ్రత్తగా దాచుకోండి. ఆస్తి అమ్మకం, బ్యాంకు రుణం వంటి లావాదేవీ ప్లాన్ ఉంటే, అది మొదలుపెట్టే ముందే రెవెన్యూ రికార్డుల్లో మీ పేరు, సర్వే నంబర్ సరిగ్గా ఉన్నాయా అని ఒకసారి తనిఖీ చేయండి లావాదేవీ మధ్యలో రికార్డు సమస్య బయటపడితే దాన్ని సరిచేయడానికి నెలలు పట్టొచ్చు.